احادیث و سخنان

سخنان امام باقر در وجود پروردگار

ابوبصیر گوید: مردی خدمت امام باقر علیهالسلام شرفیاب شد و عرض کرد: ای اباجعفر! به من بگو پروردگارت از کی بوده است؟
حضرت فرمود: وای بر تو؛ به چیزی که در زمانی نبوده گویند: از کی بوده؟ همانا پروردگار من – تبارک و تعالی – همیشه بوده، و زنده است بدون چگونگی، و برای او «بود»، نیست، زیرا این چگونگی است، و برای او «شد» نیست که کجاست، و در چیزی نیست، و بر چیزی قرار ندارد، و برای منزلت خود مکانی پدید نیاورده است، و پس از آن که چیزها را آفرید نیرومند نگشت، و پیش از آن که چیزی بیافریند، ناتوان نبود. و پیش از آن که چیزی پدید آورد، ترسان نبود. و به چیزی که بوجود میآورد مانند و شبیه نیست، و پیش از آفریدنش از ملک و سلطنت جدا نبود، و پس از رفتن آفریدگان نیز از آن جدا نیست. همیشه زنده است بدون زندگی جدای از ذاتش، و پیش از آن که چیزی بیافریند پادشاهی توانا است، و پس از ایجاد جهان هستی پادشاهی مقتدر است، برای او چگونگی و مکان و حدی نیست، و به وسیلهی شباهت به چیزی شناخته نمیشود، و از طولانی ماندن پیر نمیشود.
او از چیزی نمیترسد، و چیزی او را نمیترساند، بلکه تمام اشیا از ترس او قالب تهی میکنند.
او زنده است، بدون زندگی پدید آمده، و (بدون) بود قابل وصف، و چگونگی محدودی، و (بدون) اثری که مؤثر شود، و مکانی که مجاور چیزی باشد، بلکه زندهای است که (با آثار قدرت) شناخته شده، و پادشاهی که همیشه قدرت دارد، آنچه میخواهد به مشیت خود پدید آورد، نه محدود است نه دارای اجزاء، و نه فانی میگردد.
او سرآغاز هستی بدون کیفیت است، و انجام هستی بدون مکان است، همه
چیز جز ذات او نابود است، آفرینش و فرمان بدست اوست، پر خیر است پروردگار جهانیان.
وای بر تو ای سؤال کننده! همانا پروردگار مرا اوهام فرا نگیرد، شبههها بر او فرود نمیآیند، چیزی به نزدیکی او نرسد، و پیش آمدهایی بر او وارد نمیشود، و از چیزی مسئول نمیشود، و بر چیزی واقع نمیگردد، و چرت و خوابش نبرد، هر چه در آسمانها و زمین و میان آنها و زیر خاک است از آن اوست.
العطار، عن أبیه، عن ابن عیسی، عن الحسین بن سعید، عن القاسم بن محمد، عن علی بن أبیحمزة، عن أبیبصیر قال: جاء رجل الی أبیجعفر علیهالسلام فقال له: یا أباجعفر! أخبرنی عن ربک متی کان؟
فقال: ویلک! انما یقال لشیء لم یکن فکان، متی کان؟ ان ربی تبارک و تعالی کان لم یزل حیا بلا کیف و لم یکن له کان، و لا کان لکونه کیف، و لا کان له أین، و لا کان فی شیء، و لا کان علی شیء، و لا ابتدع لکانه مکانا، و لا قوی بعد ما کون شیئا، و لا کان ضعیفا قبل أن یکون شیئا، و لا کان مستوحشا قبل أن یبدع شیئا، و لا یشبه شیئا مکونا [1] و لا کان خلوا من القدرة علی الملک قبل انشائه [2] ، و یکون منه خلوا بعد ذهابه.
لم یزل حیا بلا حیاة، و ملکا قادرا قبل أن ینشیء شیئا، و ملکا جبارا بعد انشائه للکون، فلیس لکونه کیف، و لا له أین، و لا له حد، و لا یعرف بشیء یشبهه، و لا یهرم لطول البقاء، و لا یصعق لشیء، و لا یخوفه شیء، تصعق الأشیاء کلها من خیفته.
کان حیا بلا حیاة حادثة [3] و لا کون موصوف، و لا کیف محدود، و لا أثر مقفو [4] ، و لا مکان جاور شیئا، بل حی یعرف، و ملک لم یزل، له القدرة و الملک، أنشأ ما شاء بمشیته [5] ؛ لا یحد و لا یبعض و لا یفنی. کان أولا بلا کیف، و یکون آخرا بلا أین، و کل شیء هالک الا وجهه، له الخلق و الأمر، تبارک الله رب العالمین.
ویلک أیها السائل! ان ربی لا تغشاه الأوهام، و لا تنزل به الشبهات، و لا یجار من شیء، و لا یجاوره شیء، و لا تنزل به الأحداث، و لا یسأل عن شیء یفعله، و لا یقع علی شیء، و لا تأخذه سنة و لا نوم، له ما فی السموات و ما فی الأرض و ما بینهما و ما تحت الثری. [6] .
——————————————————————————————————————————————
پی نوشت ها:
[1] فی الکافی: و لا یشبه شیئا مذکورا.
[2] فی الکافی: و لا کان خلوا من الملک قبل انشائه.
[3] فی التوحید المطبوع: بلا حیاة عاریة.
[4] ففی أثره أی تبعه، و فی الکافی: «و لا أین موقوف علیه» بدل ما فی التوحید.
[5] فی التوحید المطبوع: أنشأ ما شاء کیف شاء بمشیته. و فی الکافی: حین شاء بمشیته.
[6] بحارالأنوار: ج 4 ص 299 ح 68، عن التوحید.
منبع: پرسشهای مردم و پاسخهای امام باقر؛ احمد قاضی زاهدی؛ حاذق چاپ دوم 1386.
برگرفته از کتاب دانشنامه امام باقر علیه السلام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *