اخلاق و فضائل

ائمه (ع) آمیختن علم به حلم

علم و دانش باید به حلم و شکیبائی مقرون باشد – تا نتیجه مطلوبه دهد حسن صالح از حضرت ابیجعفر امام محمدباقر علیه السلام نقل میکند که فرمود «ما شیب شیء بشیء احسن من حلم بعلم» فرمود هیچ چیز بهتر از علمی نیست که به حلم و بردباری مقرون و آمیخته باشد چه عالم اگر حلیم و شکیبا نباشد سبب انزجار دلهای مردم میگردد مردم از افادهاش رنجور و منفور میگردند و علم نزد او معطل و مکتوم میماند.
سبب آنکه امام باقر علیه السلام علم را از میان همه فضایل اخلاقی به حلم فقط آمیخته این است که بیان علمی باید مقرون و مبتنی بر اقتضاء محیط و قبول استعداد شنونده باشد و چون این قدرت و نیروی معنوی به حلم و بردباری و شکیبائی آمیخته نگردد بسا اوقات از ازمنه و امکنه که این علم در غیر موقع و مورد افاضه گردد و نتیجه سوء دهد که گفتهاند:
تیغ دادن در کف زنگی مست
به که افتد علم را نادان به دست
به اضافه که علم باید به مراتب استعداد شنونده و نیروی قبول قابلیت او در سطح قدرت
[صفحه 114]
لایق خود باشد و لذا عالم و دانشمند باید دارای فضیلت حکم و شکیبائی بود تا تندخوئی یا تندگوئی نداشته باشد و علم را به طالب علم مستعد و لایق بیاموزد چه تندخوئی از دانشمندان شایسته نیست چنانکه به حضرت موسی خطاب شد
تندخوئی از تو نبود معقول
کلم الناس علی قدر عقول
برگرفته از کتاب زندگانی امام محمد باقر علیه السلام نوشته آقای حسین عماد زاده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *