ازدواج و همسران, فرزندان و نوادگان

همسران و فرزندان امام باقر

امام باقر علیه السلام دارای هفت فرزند (پنج پسر و دو دختر از چهار همسر) بود، به نامهای:
1- امام صادق علیه السلام 2- عبدالله بن محمد، که مادرشان «ام فروه» دختر قاسم بن محمد بن ابی بکر است.
3- ابراهیم 4- عبدالله، مادرشان «ام حکیم» دختر اسید بن مغیرهی ثقفی است، این دو برادر در دوران کودکی از دنیا رفتند.
5- علی 6- زینب، که مادرشان کنیز بود. 7- ام سلمه که مادر او نیز کنیز بود. [165].
خدایا! تو را به مقامات و کمالات امام باقر علیه السلام ما را از پیروان راستین آن حضرت کن، و زندگی سازندهی او را برای ما الگویی مفید، و سرمشقی سودمند قرار بده – آمین یا رب العالمین
پاورقی
[1] اصول کافی، ج 1، ص 469.
[2] وصیتنامهی سیاسی الهی امام خمینی (ره)، ص 3- از امام صادق (ص) نقل شده، پیامبر (ص) فرمود: «برای پدرم (امام باقر) مناقبی هست که هیچ یک از پدرانم دارای آن مناقب نیستند.» (بحار، ج 46، ص 228).
[3] اصول کافی، ج 1، ص 469.
[4] اصول کافی، ج 1، ص 469 – از این حدیث فهمیده می شود که صدقه بعد از رفع خطر نیز، سنت بوده و در جلوگیری از خطر، موثر می باشد.
[5] اصول کافی، ج 1، ص 304.
[6] المستجاد من الارشاد (علامهی حلی) ص 208.
[7] الاختصاص شیخ مفید، ص 62 – بحار، ج 46، ص 228.
[8] اصول کافی، ج 1، ص 47.
[9] کشف الغمه، ج 2، ص 321.
[10] علل الشرایع، ج 1، ص 233 – بحار، ج 46، ص 225.
[11] اصول کافی، ج 1، ص 470.
[12] اعیان الشیعه، ط ارشاد، ج 1، ص 650.
[13] مناقب آل ابی طالب (ع)، ج 4، ص 197.
[14] اصول کافی، ج 1، ص 305.
[15] اقتباس از تتمه المنتهی، ص 73 تا 90.
[16] تتمه المنتهی، ص 73.
[17] الخرایج و الجرایح، (راوندی) ص 246 – نظیر این مطلب با اندکی تفاوت در کتاب بصائر الدرجات ص 45 آمده است.
[18] رجال کشی، ص 125.
[19] گر چه اساس تشیع در عصر رسول خدا صلی الله علیه و آله پیریزی شد، ولی حکومت ننگین و سیاه بنیامیه، این اساس را درهم ریخت، امام باقر علیه السلام آن را نوسازی کرد. (رجال کشی، ص 125).
[20] بحار، ج 46، ص 340 – اختصاص شیخ مفید، ص 66 – نظیر این مطلب در مورد دستور امام صادق (ع) به جابر، نیز نقل شده است. (بحار، ج46، ص 344).
[21] اعلام الوری، ص 263.
[22] سفینه البحار، ج 1، ص 143.
[23] سفینه البحار، ج 1، ص 142 – بحار، ج 78، ص 183.
[24] بهجه الآمال، ج 2، ص 490.
[25] واقعه /10 و 11.
[26] بهجه الآمال، ج 4، ص 169.
[27] همان مدرک.
[28] سفینه البحار، ج 1، ص 7.
[29] الائمه الاثنی عشر (هاشم معروف) ج 2، ص 197.
[30] همان مدرک، ص 334 – 335 – بهجه الآمال، ج 3، ص 385.
[31] اعیان الشیعه، ج 1، ص 651.
[32] اعیان الشیعه، ج 1، ص 651.
[33] اعلام الوری، ص 263.
[34] اعیان الشیعه، ط ارشاد، ج 4، ص 27.
[35] اعلام الوری، ص 264.
[36] اشاره به شاگردان امام باقر (ع) که اکثرا از اهالی کوفه بودند.
[37] اعراف / 50.
[38] ارشاد مفید، ص 282 – احتجاج طبرسی، ج 2، ص 57.
[39] اسراء / 1.
[40] اعراف / 50.
[41] احتجاج طبرسی، ج 2، ص 59 – 60 – نظیر ماجرای فوق، بین یکی دیگر از اطرافیان هشام به نام «ابرش» با امام باقر (ع) رخ داد. (بحار، ج 46، ص 355).
[42] روضه الکافی، ص 121 – 122.
[43] منافقون / 1.
[44] نمل / 18.
[45] یوسف / 17.
[46] بقره / 249.
[47] احتجاج طبرسی، ج 2، ص 64 تا 66.
[48] اصول کافی، ج 1، ص 243.
[49] نور / 36 – 37.
[50] فروع کافی، ج 6، ص 256 – 257.
[51] بقره / 187.
[52] انعام / 124.
[53] اقتباس از روضه الکافی، ص 349 تا 351 – بحار، ج 46، ص 347.
[54] نسا / 35.
[55] اعیان الشیعه، ج 1، ص 652.
[56] آیا کافران ندیدند که آسمانها و زمین به هم پیوسته بودند و ما آنها را از یکدیگر باز کردیم؟ (انبیاء / 30).
[57] و هر کس غضبم بر او وارد گردد، سقوط می کند. (طه / 81).
[58] بحار، ج 46، ص 354.
[59] فما استمتعتم به منهن … (نسا / 24).
[60] کشف الغمه، ج 2، ص 362.
[61] انعام / 84 و 85.
[62] آلعمران / 61.
[63] نساء / 23.
[64] احتجاج طبرسی، ج 2، ص 58 و 59.
[65] اختیار معرفه الرجال شیخ طوسی، ص 242.
[66] اعلام الوری، ص 257.
[67] همان مدرک.
[68] اقتباس از منتخب التواریخ، ص 458 – تتمه المنتهی، ص 83.
[69] وقایع الایام (صیام)، ص 92 – کشف الغمه، ج 2، ص 350.
[70] باید توجه داشت که این مطلب وقتی صحیح است که سال وفات جابر بعد از سال شهادت امام سجاد بوده باشد، و بنا به تحقیق علامه مامقانی، جابر در سال 98 هجری از دنیا رفت. (تنقیح المقال، ج 2، ص 200).
[71] اصول کافی، ج 1، ص 470.
[72] بحار، ج 46، ص 271.
[73] سفینه البحار، ج 1، ص 142.
[74] این مرد بلند قامت از طایفه جن بود، که به عنوان خادم و نامهرسان امام باقر علیه السلام، به صورت انسان ظاهر شده بود.
[75] اصول کافی، ج 1، ص 396.
[76] روضه الکافی، ص 85.
[77] وسائل الشیعه، ج 12، ص 135.
[78] بحار، ج 45، ص 351.
[79] همان مدرک.
[80] مقاتل الطالبیین، ص 102 – زید الشهید (مقرم) ص 143 – 146.
[81] قاموس الرجال، ج 4، ص 274 – بحار، ج 46، ص 187 – مراقد المعارف، ج 1، ص 320.
[82] سر السلسله العلویه، ص 57.
[83] الغدیر، ج 3، ص 70.
[84] همان مدرک.
[85] بحار، ج 46، ص 194 – قاموس الرجال، ج 4، ص 266.
[86] بحار، ج 46، ص 209.
[87] همان مدرک، ص 198.
[88] الغدیر، ج 2، ص 211.
[89] قسمتی از این اشعار، در الغدیر، ج 2، ص 204 تا 210 ذکر شده است.
[90] الغدیر، ج 2، ص 187.
[91] تا آنجا که نقل شده، تعداد اشعار او هنگام شهادتش به 5289 بیت رسید. (الغدیر، ج 2، ص 196).
[92] اعلام الوری، ص 265.
[93] الغدیر، ج 2، ص 202.
[94] بحار، ج 46، ص 332.
[95] الغدیر، ج 2، ص 211.
[96] اقتباس از بحار، ج 46، ص 29.
[97] مناقب آل ابیطالب، ج 4، ص 184.
[98] بحار، ج 42، ص 360.
[99] قصص / 83.
[100] اصول کافی، ج 1، ص 471.
[101] مائده / 3.
[102] اقتباس و تلخیص از بحار، ج 46، ص 306 تا 309.
[103] توضیح این که: اگر چراغی مثلا آن قدر نفت در آن کردهاند که بنا است 20 ساعت روشن باشد، در این بیست ساعت اگر هزاران چراغ دیگر را از شعله آن روشن کنند، چراغهای دیگر روشن می شود، ولی از او چیزی کم نمیشود، یعنی روشنایی او در همان بیست ساعت ادامه دارد.
[104] داستان عزیر در قرآن، سوره بقره، آیهی 258، آمده است.
[105] اقتباس از: دلائل الامامه طبری شیعی، ص 107 و 108 – منتخب التواریخ، ص 428 و 429 – روضه الکافی، ص 123.
[106] اصول کافی، ج 1، ص 471 و 472.
[107] اصول کافی، ج 2، ص 329.
[108] همان مدرک، ص 339.
[109] تحف العقول، ص 294.
[110] همان مدرک، ص 295.
[111] بحار، ج 46، ص 289.
[112] اصول کافی، ج 2، ص 343.
[113] مناقب آل ابیطالب، ج 4، ص 208.
[114] احتجاج طبرسی، ج 2، ص 54.
[115] اصول کافی، ج 2، ص 74.
[116] همان مدرک، ص 75.
[117] انوار البهیه محدث قمی، ص 214 و 215 – کشف الغمه، ج 2، ص 319 – بحار، ج 46، ص 297 و 298.
[118] کشف الغمه، ج 2، ص 319 و 320 – مطابق بعضی از روایات، فرمود: «به یاد مناجات حضرت الیاس علیه السلام افتادم، و همان مرا به گریه انداخت» (الخرائج و الجرایح، ص 254).
[119] بحار، ج 46، ص 294.
[120] فروع کافی، ج 3، ص 323.
[121] مناقب آل ابی طالب، ج 4، ص 192.
[122] کوهی است در نزدیکی مکه.
[123] مناقب آل ابیطالب، ج 4، ص 193 و 194.
[124] کشف الغمه، ج 2، ص 320 و 321.
[125] کشف الغمه، ج 2، ص 320 و 321.
[126] ترجمه ارشاد مفید، ج 2، ص 164.
[127] وسائل الشیعه، ج 16، ص 445.
[128] کشف الغمه، ج 2، ص 320.
[129] بحار، ج 46، ص 289.
[130] ترجمه ارشاد مفید، ج 2، ص 165.
[131] اعیان الشیعه، ط قدیم، ج 15، ص 141 – مجالس المومنین، ص 117.
[132] فروع کافی، ج 6، ص 226.
[133] کشف الغمه، ج 2، ص 255.
[134] ظاهر این است که محمد بن منکدر از صوفیان اهل تسنن بود، مانند طاووس یمانی، شقیق بلخی، ابراهیم بن ادهم و امثال آنها، در کتاب مستطرف حکایت شده: محمد بن منکدر، شب را بین خود و خواهران و مادرش، سه قسمت کرد، و هر یک به نوبهی خود عبادت می کردند، خواهرش مرد، شب را بین خود و مادرش دو قسمت کرد، مادرش مرد، همهی شب را خودش عبادت می کرد، مرحوم محدث قمی (ره) می گوید: اگر این مطلب، صحیح باشد، از حضرت داود (ع) اقتباس کرده است، زیرا آن حضرت، ساعات شب و روز را بین فرزندان و اهل خانهاش تقسیم نموده بود، به طوری که ساعتی نبود، مگر این که یکی از فرزندان او نماز می خواند، خداوند خطاب به آنها می فرماید: اعملوا آل داود شکرا:
«به آنها گفتیم ای آل داود شکر (این همه نعمتها را) بجا آورید.» (سبا – 13) – انوار البهیه، ص 213.
[135] تهذیب الاحکام شیخ طوسی، ج 1، ص 289 – بحار، ج 46، ص 302.
[136] فروع کافی، ج 6، ص 446 – بحار، ج 46، ص 292.
[137] بحار، ج 46، ص 293.
[138] اصول کافی، ج 1، ص 470.
[139] قمری: پرندهای است خاکی رنگ و کوچکتر از کبوتر، که جفت جفت با هم زندگی می کنند. (فرهنگ عمید).
[140] اصول کافی، ج 1، ص 471.
[141] اصول کافی، ج 2، ص 222.
[142] اصول کافی، ج 2، ص 179.
[143] همان مدرک، ص 180.
[144] بحار، ج 46، ص 286.
[145] فروع کافی، ج 7، ص 55.
[146] بحار، ج 46، ص 302.
[147] بحار، ج 46، ص 247.
[148] کشف الغمه، ج 2، ص 353.
[149] یعنی مفهوم سورهی حمد، که در توحید و راه راست خلاصه می شود، در وجود ما عینیت یافته است.
[150] خاتمه الغرر، ص 25.
[151] مرجئه: طایفهای از اهل تسنن هستند که معتقدند اگر کسی ایمان به خدا داشته باشد، گناه و نافرمانیش آسیبی به او نمیرساند و اگر کافر باشد، اطاعت او سودی به حالش نخواهد داشت و … (سفینه البحار، ج 1، ص 510).
[152] بحار، ج 52، ص 357 – 358.
[153] همان مدرک.
[154] روضه الکافی، ص 294.
[155] بحار، ج 52، ص 348 – 349.
[156] ارشاد شیخ مفید، ص 341 تا 345.
[157] فروع کافی، ج 5، ص 117.
[158] نیز روایت شده: امام باقر (ع) در ساعات آخر عمر، قسمتی از کفن خود را از پارچه سفیدی که با آن احرام حج بسته بود مشخص نمود. (بحار، ج 46، ص 231).
[159] برگرفته از آیهی 132 بقره.
[160] اعیان الشیعه، ط ارشاد، ج 1، ص 659 – بحار، ج 46، ص 214.
[161] مناقب آل ابیطالب، ج 4، ص 210.
[162] اقتباس از بحار، ج 46، ص 331 و منتخب التواریخ، ص 416.
[163] اقتباس از بحار، ج 46،ص 213 و 214.
[164] اقتباس از بحار، ج 46، ص 213 و 214.
[165] ترجمه ارشاد مفید، ج 2، ص 172.
درباره مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان
بسم الله الرحمن الرحیم
جاهِدُوا بِاَمْوالِکُمْ وَ اَنْفُسِکُمْ فی سَبیلِ اللَهِ ذلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ (سوره توبه آیه 41)
با اموال و جانهاى خود، در راه خدا جهاد نمایید؛ این براى شما بهتر است اگر بدانید حضرت رضا (علیه السلام): خدا رحم نماید بندهاى که امر ما را زنده (و برپا) دارد … علوم و دانشهاى ما را یاد گیرد و به مردم یاد دهد، زیرا مردم اگر سخنان نیکوى ما را (بى آنکه چیزى از آن کاسته و یا بر آن بیافزایند) بدانند هر آینه از ما پیروى (و طبق آن عمل) مى کنند
بنادر البحار-ترجمه و شرح خلاصه دو جلد بحار الانوار ص 159
بنیانگذار مجتمع فرهنگی مذهبی قائمیه اصفهان شهید آیت الله شمس آبادی (ره) یکی از علمای برجسته شهر اصفهان بودند که در دلدادگی به اهلبیت (علیهم السلام) بخصوص حضرت علی بن موسی الرضا (علیه السلام) و امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) شهره بوده و لذا با نظر و درایت خود در سال 1340 هجری شمسی بنیانگذار مرکز و راهی شد که هیچ وقت چراغ آن خاموش نشد و هر روز قوی تر و بهتر راهش را ادامه می دهند.
مرکز تحقیقات قائمیه اصفهان از سال 1385 هجری شمسی تحت اشراف حضرت آیت الله حاج سید حسن امامی (قدس سره الشریف ) و با فعالیت خالصانه و شبانه روزی تیمی مرکب از فرهیختگان حوزه و دانشگاه، فعالیت خود را در زمینه های مختلف مذهبی، فرهنگی و علمی آغاز نموده است.
اهداف :دفاع از حریم شیعه و بسط فرهنگ و معارف ناب ثقلین (کتاب الله و اهل البیت علیهم السلام) تقویت انگیزه جوانان و عامه مردم نسبت به بررسی دقیق تر مسائل دینی، جایگزین کردن مطالب سودمند به جای بلوتوث های بی محتوا در تلفن های همراه و رایانه ها ایجاد بستر جامع مطالعاتی بر اساس معارف قرآن کریم و اهل بیت علیهم السلام با انگیزه نشر معارف، سرویس دهی به محققین و طلاب، گسترش فرهنگ مطالعه و غنی کردن اوقات فراغت علاقمندان به نرم افزار های علوم اسلامی، در دسترس بودن منابع لازم جهت سهولت رفع ابهام و شبهات منتشره در جامعه عدالت اجتماعی: با استفاده از ابزار نو می توان بصورت تصاعدی در نشر و پخش آن همت گمارد و از طرفی عدالت اجتماعی در تزریق امکانات را در سطح کشور و باز از جهتی نشر فرهنگ اسلامی ایرانی را در سطح جهان سرعت بخشید.
از جمله فعالیتهای گسترده مرکز :
الف)چاپ و نشر ده ها عنوان کتاب، جزوه و ماهنامه همراه با برگزاری مسابقه کتابخوانی
ب)تولید صدها نرم افزار تحقیقاتی و کتابخانه ای قابل اجرا در رایانه و گوشی تلفن سهمراه
ج)تولید نمایشگاه های سه بعدی، پانوراما ، انیمیشن ، بازیهای رایانه ای و … اماکن مذهبی، گردشگری و…
د)ایجاد سایت اینترنتی قائمیه www.ghaemiyeh.com جهت دانلود رایگان نرم افزار های تلفن همراه و چندین سایت مذهبی دیگر
ه)تولید محصولات نمایشی، سخنرانی و … جهت نمایش در شبکه های ماهواره ای
و)راه اندازی و پشتیبانی علمی سامانه پاسخ گویی به سوالات شرعی، اخلاقی و اعتقادی (خط 2350524)
ز)طراحی سیستم های حسابداری ، رسانه ساز ، موبایل ساز ، سامانه خودکار و دستی بلوتوث، وب کیوسک ، SMS و…
ح)همکاری افتخاری با دهها مرکز حقیقی و حقوقی از جمله بیوت آیات عظام، حوزه های علمیه، دانشگاهها، اماکن مذهبی مانند مسجد جمکران و …
ط)برگزاری همایش ها، و اجرای طرح مهد، ویژه کودکان و نوجوانان شرکت کننده در جلسه
ی)برگزاری دوره های آموزشی ویژه عموم و دوره های تربیت مربی (حضوری و مجازی) در طول سال
دفتر مرکزی: اصفهان/خ مسجد سید/ حد فاصل خیابان پنج رمضان و چهارراه وفائی / مجتمع فرهنگی مذهبی قائمیه اصفهان
تاریخ تاسیس: 1385 شماره ثبت : 2373 شناسه ملی : 10860152026
وب سایت: www.ghaemiyeh.com ایمیل: Info@ghaemiyeh.com فروشگاه اینترنتی: www.eslamshop.com
تلفن 25-2357023- (0311) فکس 2357022 (0311) دفتر تهران 88318722 (021) بازرگانی و فروش 09132000109 امور کاربران 2333045(0311)
نکته قابل توجه اینکه بودجه این مرکز؛ مردمی ، غیر دولتی و غیر انتفاعی با همت عده ای خیر اندیش اداره و تامین گردیده و لی جوابگوی حجم رو به رشد و وسیع فعالیت مذهبی و علمی حاضر و طرح های توسعه ای فرهنگی نیست، از اینرو این مرکز به فضل و کرم صاحب اصلی این خانه (قائمیه) امید داشته و امیدواریم حضرت بقیه الله الاعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف توفیق روزافزونی را شامل همگان بنماید تا در صورت امکان در این امر مهم ما را یاری نمایندانشاالله.
شماره حساب 621060953 ، شماره کارت :6273-5331-3045-1973و شماره حساب شبا : IR90-0180-0000-0000-0621-0609-53به نام مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان نزد بانک تجارت شعبه اصفهان – خیابان مسجد سید
ارزش کار فکری و عقیدتی
الاحتجاج – به سندش، از امام حسین علیه السلام -: هر کس عهده دار یتیمی از ما شود که محنتِ غیبت ما، او را از ما جدا کرده است و از علوم ما که به دستش رسیده، به او سهمی دهد تا ارشاد و هدایتش کند، خداوند به او میفرماید: «ای بنده بزرگوار شریک کننده برادرش! من در کَرَم کردن، از تو سزاوارترم. فرشتگان من! برای او در بهشت، به عدد هر حرفی که یاد داده است، هزار هزار، کاخ قرار دهید و از دیگر نعمتها، آنچه را که لایق اوست، به آنها ضمیمه کنید».
التفسیر المنسوب إلی الإمام العسکری علیه السلام: امام حسین علیه السلام به مردی فرمود: «کدام یک را دوستتر میداری: مردی اراده کشتن بینوایی ضعیف را دارد و تو او را از دستش میرَهانی، یا مردی ناصبی اراده گمراه کردن مومنی بینوا و ضعیف از پیروان ما را دارد، اما تو دریچهای [از علم] را بر او میگشایی که آن بینوا، خود را بِدان، نگاه میدارد و با حجتهای خدای متعال، خصم خویش را ساکت میسازد و او را میشکند؟».
[سپس] فرمود: «حتماً رهاندن این مومن بینوا از دست آن ناصبی. بیگمان، خدای متعال میفرماید: «و هر که او را زنده کند، گویی همه مردم را زنده کرده است»؛ یعنی هر که او را زنده کند و از کفر به ایمان، ارشاد کند، گویی همه مردم را زنده کرده است، پیش از آن که آنان را با شمشیرهای تیز بکشد».
مسند زید: امام حسین علیه السلام فرمود: «هر کس انسانی را از گمراهی به معرفت حق، فرا بخواند و او اجابت کند، اجری مانند آزاد کردن بنده دارد».

امام باقر علیه السلام در عصر پدرش امام سجاد علیه السلام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *