سیره عملی و رفتاری, گسترش و ترویج علوم

مبارزه با شیوه های نادرست اجتهاد توسط امام باقر علیه السلام

امام باقر علیه السلام وقتی باب اجتهاد را به روی دانشمندان گشود، عدهای با اتخاذ برخی شیوههای نادرست در اجتهاد، مانند
استنباط احکام شرعی را با خطری جدی رو به رو کردند. آنان با قوانینی این گونه، گاه به مخالفت با نصّ « استحسان » و « قیاس »
نام برد که به « نعمان بن ثابت » کتاب و سنّت و سیره رسول خدا صلی الله علیه و آله برخاستند. ( 29 ) از این دانشمندان، می توان از
شهرت یافت. او فتاوی عجیب و قیاساتی را وارد کرد و بر پایه گمان و سلیقه خود فتواهایی داد که این فتاوی اکنون « ابوحنیفه » نام
نام برد که برخی نیز او را « سفیان ثوری » مشهور به « سفیان بن سعید بن مسروق » در دست است. ( 30 ) از دیگر این افراد می توان از
از اطرافیان امام صادق علیه السلام ذکر کردهاند. ( 31 ) از او نیز روایاتی در دست است که دلالت بر کژاندیشی او دارد. آنان گاه
مورد لعن اهلبیت علیهمالسلام نیز قرار می گرفتند. ( 32 ) آنچه اهمیت دارد این است که این گونه برداشتهای اشتباه و به کارگیری
شیوههای نادرست در استنباط احکام، همواره مورد ذمّ اهلبیت علیهم السلام بوده و بخشی از تلاشهای امام باقر علیه السلام را نیز
در زمینه مبارزات فرهنگی به خود اختصاص می داده است. امام برای زدودن این شیوه و به کارگیری کارکردهای صحیح اجتهاد به
سنت رسول خدا قیاس بردار نیست. چگونه می توان قیاس را ملاک (استنباط حکم) قرار داد، در » : اصحاب وارسته خود می فرمود
(33) «؟ حالی که بر زن در دوران قاعدگیاش قضای روزه واجب است، ولی قضای نماز واجب نیست
برگرفته از کتاب دانستنیهای باقر العلوم (ع)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *